على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3709
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
باب فتح و كرم ) : آفريد . و زيست . و گواليد و جوان گرديد و بزرك شد . يق : نشات فى بنى فلان : يعنى در بنى فلان بزرك شدم من . و نشأت السحابة : بلند برآمد ابر . نشأ ( naca ' ) ع . ج . نشء . و ج . ناشئ . نشا ( nac ) ا . ع . بوى خوش . نشا ( nac ) ع . ج . نشاة . نشا ( nac ) و نشاء ( nac ' ) ا . ع . مأخوذ از نشاسته فارسى و بمعنى آن . نشاء ( nac ' ) م . ع . نشا نشء و نشاء . ر . نشء . نشاءة ( nac 'at ) ا . ع . آفرينش . نشاءة ( nac 'at ) م . ع . نشا نشء و نشاءة . ر . نشء . نشاب ( nec b ) ا . ع . تيرها و سهم واحد آن نشابة و جمع آن نشاشيب . و نيز نشاب : وتر . نشاب ( nacc b ) ا . ع . تيرگر و تيرساز . و آنكه تير مىگيرد . نشاب ( nocc b ) ع . ج . نشابة . نشابة ( nec bat ) ا . ع . حرفت و صنعت تيرسازى . و تير . ج : نشاب . و ج ج : نشاشيب . نشابة ( nacc bat ) ص . ع . قوم نشابة : گروه تير انداز . نشابة ( nacc bat ) ا . ع . تير خصوصا تير چوبى كه مردم ايران مىساختند و سهم تيرى بود كه خود تازيان از نى مىساختند . ج : نشاب . نشابور ( nec bur ) و نشاپور ( nec pur ) ا . پ . نام شهرى در خراسان كه نيشاپور نيز گويند . و نام نوايى از موسيقى . نشأة ( nac'at ) ا . ع . آنچه راست برآمده باشد از گياه و هنوز ستبر نگشته باشد . و آفرينش . و نشأة الاولى : نخستين آفرينش . و نشأة الاخرى : آخرين آفرينش . نشأة ( nac'at ) م . ع . نشا نشء و نشأة : ر . نشء . نشاة ( nac t ) ا . ع . درخت نوخاسته . ج : نشا . نشأتان ( nac'at ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : دنيا و آخرت . نشاتين ( nac'atayn ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دنيا و آخرت . نشاح ( nacc h ) ص . ع . سقاء نشاح : مشك آب پر و مشك آب كه آب از آن مىتراود . نشاختن ( nec xtan ) و نشاخيدن ( nec xidan ) ف م . پ . نشانيدن و تعيين كردن . نشاخور ( nac - xur ) ص . پ . نشئه خود و آنكه شراب باندازهاى خورد كه مست گردد و مىخواره . نشاد ( nec d ) م . ع . ناشد مناشدة و نشادا . ر . مناشدة . نشادر ( noc der ) و ( nec der ) ا . ع . نوشادر . نشارة ( noc rat ) ا . ع . خاك اره و نرم ريزههاى چوب كه با اره بريده شود . نشاره ( nec re ) ا . پ . چوب پوسيده مانند آرد شده . نشاريدن ( nec ridan ) ف م . پ . افشاندن و نثار كردن و بخشش دادن . نشاز ( nac z ) ا . ع . جاى بلند . نشاز ( nec z ) ع . ج . نشز ( nacz ) و ( nacaz ) . نشاستج ( nac staj ) ا . ع . مأخوذ از نشاستهء فارسى و بمعنى آن . نشاستن ( nec stan ) ف م . پ . نشانيدن و نشستن فرمودن و نصب كردن . نشاسته ( nec ste ) ا . پ . ماده سفيد كه از گندم و جز آن استخراج مىكنند . نشاش ( nacc c ) ا . ع . نام وادى شورهناك . نشاشة ( nacc cat ) ص . ع . سبخة نشاشة : شورهزارى كه خاكش خشك نشود و گياه نروياند . نشاشيب ( nec cib ) ع . ج . نشاب . و جج : نشابة . نشاص ( nac s ) ا . ع . دختران جوان همسن . يق : رايت نشاص جوار : ديدم چند دختر همسن . و نيز هموار و مساوى و برابر . يق : رايت نشاص خيل و ابل : ديدم اسبان برابر و مساوى و شتران برابر و مساوى . نشاص ( nac s ) و ( nec s ) ا . ع . ابر بلند برآمده و ابر متراكم و برهم نشسته . ج : نشص . نشاصى ( nac siyy ) ص . ع . فرس نشاصى : اسب بلند اطراف . نشاط ( nac t ) م . ع . نشط فى العمل و غيره نشاطا ( از باب سمع ) : شادمانى نمود در آن كار و جز آن . و نشط فى الامر : شتابى نمود در آن كار . و نشطت الدابة : فربه گرديد آن ستور . و فلان نشط اهله او دوابه : اهل و يا دواب فلان شادماناند . نشاط ( nec t ) ع . ج . نشيط . نشاط ( nec t ) و ( nac t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شادمانى و خرمى و سرور و شادى و خوشى و طرب و خرسندى .